Historia Diecezji Radomskiej

Patronem diecezji radomskiej ogłoszono św. Kazimierza Królewicza. Wypada wspomnieć, że św. Kazimierz związany był z Radomiem. Często tu przebywał. W latach 1461-1462 i w 1477 r. Boże Narodzenie spędzał właśnie w tym mieście. Sporadycznie odbywały się tu także zajęcia lekcyjne słynnej szkoły Jana Długosza, w której Kazimierz pobierał nauki. W grudniu1474 r. i w styczniu 1475 r. posłowie Bawarscy na radomskim zamku prosili o rękę królewny Jadwigi dla księcia bawarskiego Jerzego. Świadkiem tego wydarzenia był św. Kazimierz. W latach1481-1483 Kazimierz sprawował z Radomia rządy w Koronie w zastępstwie swego ojca. Stąd skierował słynny list do Wrocławian z 11 lutego 1482 r., w którym wypowiadał się na temat praworządności, uczciwości i zachowania pokoju.

Powołana do istnienia diecezja radomska wraz z diecezją sosnowiecką, została włączona do nowo utworzonej metropolii częstochowskiej, na której czele stoi do dziś abp Stanisław Nowak. Pierwszym biskupem radomskim został dotychczasowy ordynariusz sandomiersko-radomski (wtedy od jedenastu już lat rezydujący w Radomiu), a jego biskupami zostali mianowani bp Adam Odzimek, będący do tego momentu biskupem pomocniczym diecezji sandomiersko-radomskiej, i podniesiony do godności biskupiej ks. Stefan Siczek. Diecezję radomską wydzielono z dotychczasowego terytorium diecezji sandomiersko-radomskiej. Jest to ważna i niosąca pozytywne konsekwencje okoliczność, gdyż zarówno duchowieństwo nowej diecezji, jak i style duszpasterstwa, i przeróżne praktyki pozostały jednolite. Nie było więc potrzeby dokładania starań, by – jak w wypadku diecezji składających się z kilku części dawnych diecezji – ujednolicić życie religijne, zasady funkcjonowania i zwyczaje – zarówno duchownych, jak i świeckich. Tak więc w skład nowej diecezji weszły następujące dekanaty: Drzewica, Iłża, Jedlińsk, Końskie, Kozienice, Lipsko (bez miejscowości Kępa Solecka i Kępa Gostecka), Opoczno, Pionki, Przedbórz, Przytyk, Radom-Południe, Radom-Północ, Radom-Wschód, Radom-Zachód, Radoszyce, Sienno, Skarżysko-Kamienna, Skrzynno, Starachowice-Południe, Starachowice-Północ, Szydłowiec, Zwoleń i Żarnów. W tych dekanatach w nowej diecezji znalazło się 276 parafii i ponad milion wiernych.

Podział diecezji na dekanaty pochodził w zasadzie jeszcze z roku 1917. Oczywiście, na przestrzeni tegoż okresu powstawały nowe dekanaty, inne zmieniały nazwy, były łączone lub dzielone, następowały zmiany przynależności dekanalnej poszczególnych parafii. Niemniej stan taki, zwłaszcza po okresie powstawania nowych parafii – począwszy od lat osiemdziesiątych XX w.– powodował, że dekanaty liczyły zbyt wiele parafii. Dlatego też dekretem z 21 stycznia 1995 r. bp E. Materski dokonał reorganizacji sieci dekanalnej w diecezji. Liczba dekanatów w diecezji wzrosła z 23 do 28. Tak więc diecezja dzieliła się na następujące dekanaty: czarnecki, czarnoleski, drzewicki, głowaczowski, iłżecki, jedliński, konecki, kozienicki, lipski, opoczyński, pionkowski, przedborski, przysuski, przytycki, radomski południowy, radomski północy, radomski wschodni, radomski zachodni, radoszycki, sienneński, skarżyski, starachowicki południowy, starachowicki północny, szydłowiecki, tomaszowski, wierzbicki, zwoleński i żarnowski. W związku z rozwojem sieci parafialnej, 25 marca 2000 r. bp Jan Chrapek dokonał reorganizacji sieci dekanatów w Radomiu i diecezji. Zmiany te weszły w życie 20 kwietnia tegoż roku. Tak więc w miejsce istniejących dotychczas czterech dekanatów, powstało z nich pięć: dekanat centralny, dekanat południowy, dekanat północny, dekanat wschodni i dekanat zachodni.

ks. dr Albert Warso

(fragment artykułu pt. Diecezja Radomska 1992-2007, w: Rocznik Diecezji Radomskiej 2007, pr.zb., Wyd. Diec. Radomskiej „AVE”, Radom 2007, s. 28-33)