Katecheza nr 28 – Symbolika światła i okadzenia w czasie Mszy św.

183

Używanie w liturgii elementów naturalnych ma swoje początki w kulcie Starego Testamentu i religiach pogańskich. Z liturgii synagogalnej zaczerpnęli Chrześcijanie zwyczaj używania ognia i światła. Oprócz bardzo praktycznego znaczenia dla oświetlenia sali, w której sprawowano Eucharystię, nadano światłu znaczenie symboliczne.  Światło w liturgii jest symbolem radości i znakiem świętej obecności Boga, a także zaproszeniem do modlitwy.

Bóg jest światłością (1J 1,5), Chrystus jest „światłością ze światłości” jak wyznajemy w Credo i „światłem na oświecenie pogan” (Łk 2,32).

W etykiecie dworskiej niesione światło stanowiło rodzaj honorowej eskorty. Liturgia przejęła ten zwyczaj używając świec i pochodni w procesjach z udziałem papieża i biskupa, a potem w uroczystych celebracjach w procesji wejścia, wobec Najświętszego Sakramentu i księgi Ewangeliarza.

Z ważniejszych momentów, w których używamy światła w liturgii należy wymienić:

  • obrzęd poświęcenia ognia i procesja z Paschałem w Wigilię Paschalną,
  • zapalanie świecy od Paschału w liturgii sakramentu chrztu – symbol otrzymania od Chrystusa łaski wiary i usynowienia,
  • zapalanie Paschału w liturgii pogrzebowej – symbol Chrystusa Zmartwychwstałego – zwycięzcy śmierci,
  • błogosławienie świec w święto Ofiarowania Pańskiego,
  • lampka wieczna przy tabernakulum – znak obecności Chrystusa w Najświętszym Sakramencie.

W uroczystych celebracjach używa się w liturgii także kadzidła. Zostało ono wprowadzone do liturgii dosyć późno ze względu na powszechne używanie go w rytach pogańskich, od których chrześcijanie się odcinali. Okadzenie wyraża cześć i modlitwę. Jest znakiem okazywanej czci religijnej wobec osób i rzeczy. Kadzidło jest symbolem modlitwy unoszącej się do Boga i Jego świętej obecności w słupie obłoku.

W liturgii stosuje się okadzenie wobec:

  • Najświętszego Sakramentu w czasie wystawienia i procesji,
  • osób – celebransa i koncelebransów Mszy świętej, a także zgromadzonego ludu,
  • przedmiotów – ołtarza, Paschału, darów ofiarnych chleba i wina.

W uroczystość Objawienia Pańskiego w tradycji polskiej błogosławi się kadzidło w nawiązaniu do darów złożonych Chrystusowi przez Mędrców ze Wschodu i upatruje się w nim symbol męki Chrystusowej.